gelezen: 25 jaar GSV

Rob Janssen en Lennert Savenije (red.), 'Of kom er gewoon bij!'. 25 jaar Geschiedenis Studenten Vereniging

Mijn oude studievereniging bestaat 25 jaar! En zoals het een goede geschiedenisvereniging betaamt, wordt er dan een boekwerkje uitgegeven met een historisch verantwoord overzicht van de ontwikkelingen die de vereniging heeft doorgemaakt. Nou ja, boekwerkje? Het boek beslaat 200 pagina's! Niettemin was ik er zo doorheen, en heb ik genoten ook. Allereerst natuurlijk nostalgisch zwijmelend over mijn eigen bestuurstijd (inmiddels ook al weer tien tot twaalf jaar geleden en oh ja, wat hebben we toen toch een hoop gedaan!), maar ook met verbaasde interesse over de periode daarvoor en al helemaal de periode daarna. Dat wist ik allemaal nog niet, en ik vind het erg leuk dat te weten :)

Maar, eerlijk is eerlijk, het leukste is toch om wat dingetjes over jezelf te lezen. Van die dingen die eerlijk gezegd ook wel behoorlijk waren weggezakt.

Al vroeg in zijn eerste bestuursjaar (1997-1998) kwam Stub-voorzitter Pepijn Oomen met het plan om een forum te organiseren over het beroepsperspectief van afgestudeerde historici. Oomen ging aan de slag en zette samen met de professor Paul Klep het aangekondigde forum op, dat plaatsvond in café Groenewoud.
p.145-6.

herlezen: het bureau

J.J. Voskuil, Meneer Beerta
J.J. Voskuil, Vuile handen
J.J. Voskuil, Plankton
J.J. Voskuil, Het A.P. Beerta instituut
J.J. Voskuil, En ook weemoedigheid

Na Binnen de huid voor de zoveelste keer hierin verzeild en er niet meer uit kunnen komen. Nu word ik daartoe gedwongen, want ik heb deel 6 nog uitgeleend aan mijn secretaresse...

"Ik wil nog altijd (zo oud als ik ben) aardig gevonden worden. En als je de mensen zelf niet aardig vindt, maar moet doen alsof om zelf weer aardig gevonden te worden, geeft dat een geweldige spanning. Ik verdien niet beter en heb dus weinig reden om me te beklagen. Zelf heb ik ook meer respect voor mensen die onbewogen, pijprokend, hun weg gaan - en dat is het beeld waaraan ik me tracht te conformeren, maar de keren dat me dat lukt, blijft het schijn."
Uit het dagboek van Maarten Koning, Het bureau 4. Het A.P. Beerta-Instituut, p. 254


update 16-8: hèhè, deel 6 ook weer terug en binnen no-time gelezen. Nu weer wachten op deel 7...

Pandemiehysterie

De hypehonger van de huidige media is zo enorm veel groter dan tijdens de Spaanse griep, Hongkonggriep of Aziatische griep, dat er voordat er iets echt serieus is losgebarsten, al sprake is van ziekpaniek. Dus, speciaal voor de mensen die zich al grieperig beginnen te voelen door al die pandemiehysterie, herhaal ik hier het beste advies dat de twintigste eeuw ons heeft geleerd:

Hee, er zit een knop op je tv.

Gelezen: Binnen de huid

J.J. Voskuil, Binnen de huid

Voskuil heeft in zijn schrijfwerk boven alles aangetoond een verdomd goede observator te zijn. Zo werden prachtige menstypes binnen familie, vrienden en bekenden genadeloos blootgelegd in Requiem voor een vriend en Onder Andere. Maar het scherpst is Voskuil wanneer hij dat doet in relatie tot zijn eigen autistische persoonlijkheid: de romans met Maarten Koning in de hoofdrol.

Van die reeks handelde Bij nader inzien over de periode 1946-1953, naar aanleiding van de teleurstelling die Voskuil na zijn studietijd voelde over de illusies van vriendschap. Het Bureau handelde over de periode 1957-1989, naar aanleiding van de teleurstelling die Voskuil na zijn pensioen voelde over de illusies van collegialiteit.

Maar al die tijd lag er nog een ander boek op de plank, en dat is nou eindelijk uitgekomen: Binnen de huid. Handelend over de periode 1954-1955, en wederom geschreven vanuit een persoonlijke teleurstelling. Waar Maarten Koning echter in Bij nader inzien en het Bureau als de morele winnaar (maar de maatschappelijke verliezer) uit de bus kwam, spaarde Voskuil in dit boek zijn alter-ego niet. Hij omschreef het boek niet voor niets als zijn persoonlijkste (in tegenstelling tot de andere heeft hij het ook in de ik-vorm geschreven), en het is duidelijk dat hij het geschreven heeft om zichzelf te kunnen leren begrijpen:

Wanneer je kans zou zien al je reacties vast te leggen, moest het mogelijk zijn achteraf te bepalen wie je bent en daarnaar kon je dan weer handelen. (...) Schaal voor schaal de woordkoeken van anderen van je afpellen tot je bij jezelf kwam, onverschillig wie dat was.
p. 92

Maarten Koning worstelt in de eerste helft van het boek met zijn maatschappelijke carrière. Al zijn studievrienden die zich als student nog afzetten tegen de burgerij raken stuk voor stuk "gearriveerd". Zelfs Maartens rivaal Paul Dehoes, de veel eloquentere en briljantere student uit BNI, aanvaardt een leraarschap in provinciaal Deventer en overweegt zelfs een carrière in de te vermaledijen wetenschappelijke wereld. Maarten constateert:

Ik had geen behoefte aan gezelligheid tegen de achtergrond van een burgermansbestaan met vrouw en kind in een provinciestad. Vriendschap is mooi zolang je iets te verdedigen hebt. Maar als er een vriend er een ei doorklutst, wordt het smerig.
p. 167

Dat de vriendschap dan nog niet wordt afgebroken heeft alles te maken met de tweede helft van het boek, waaruit Maarten Koning als morele verliezer tevoorschijn komt. Dat deel is het beste te omschrijven als handelend over de illusies van de liefde en het huwelijk. Hij spaart zichzelf en zijn omgeving niet, en daarmee wekt het boek bewondering: voor Voskuil dat hij het op papier heeft weten te krijgen, voor zijn vrouw dat ze het postuum toch aangedurfd heeft het uit te geven. Zoals het boek voor Voskuil ongetwijfeld een sleutel was om nader tot zichzelf te komen, is het voor ons lezers een sleutel die verklaart hoe de intellectuele maar geremde Maarten Koning uit Bij nader inzien veranderde in de ironische Maarten Koning in Het Bureau. Ook is nu duidelijk waaróm sommige vrienden totaal uit beeld verdwenen waren, iets waar Bij nader inzien nog niet voldoende verklaring voor bood. En de bewondering voor zijn vrouw Nicolien neemt verder alleen maar toe: ze heeft veel te lijden onder de geestelijke gevangenis waarin Maarten Koning verkeert, met al zijn onzekerheden, emoties en driften over onmaatschappelijkheid, seksuele jaloezie en het huwelijk. De woedeuitbarstingen van haar in Het Bureau zijn nu zoveel beter te begrijpen.

En daarmee is Voskuils oeuvre echt compleet - hoewel ik stiekem hoop dat hij toch nog ook iets geschreven heeft over het moment waarop Maarten Koning ook "gearriveerd" raakte, toen hij in 1956-1957 leraar werd in Groningen. De desillusie daaruit wordt natuurlijk al in het eerste deel van Het Bureau uitgebreid verwoord, maar wanneer je je eenmaal bent gaan spiegelen aan de teleurgestelde neuroot Maarten Koning wil je méér.

Ik begreep dat vrienschap een verfijnde vorm van vijandschap is. Je draait om elkaar heen tot je kunt toeslaan. Hoe beter je aan elkaar gewaagd bent, des te nauwkeuriger verzamel je je gegevens en met des te meer zorgvuldigheid kies je het ogenblik.
p.71

Westminster Quarter in de popmuziek

Heb ik nou echt iets gevonden dat nog niet op internet te vinden is? Ik zat me zojuist af te vragen in hoeveel popnummers de Big Ben (met dat getingel (bekend als Westminster Quarters) & daarna de Big Ben zelf, de klok) te horen is. Allerlei loze feitjes en weetjes zijn te vinden op het wereldwijde web, maar deze essentiële levensvraag heb ik via deze weg nog niet weten te beantwoorden!

Tot nog toe heb ik zelf de volgende nummers:

• Supertramp, Fools Overture (na de piano-intro, onderbroken door stukje speech van Churchill "We shall never surrender")
  
• Sandy Coast, Capital Punishment
• In een heleboel andere nummers (waaronder 2Unlimited, Workaholic) zitten de chimes, maar niet de Big Ben erna.
  

Maar ik weet zeker dat er nóg meer is. Wie biedt?

Gelezen: boekenweek

Tim Krabbé, Een tafel vol vlinders
Midas Dekkers, Piep. Een kleine biologie der Letteren

Tja, wat nou nog te zeggen over de (nagenoeg gratis) oogst van de afgelopen boekenweek? Krabbés boek is me tegengevallen: het eerste deel was goed, het tweede deel had niet gehoeven en het einde paste voor mijn gevoel totaal niet bij de karakterontwikkeling.
Dekkers' essay is precies wat we van Dekkers kunnen verwachten: af en toe zeer scherpe observaties van het mensendier, ditmaal verpakt in niet altijd even scherpe observaties van de literatuur daaromheen. Af en toe lijkt Dekkers de literatoren en hun stukjes er met de haren bij te moeten slepen, alsof ie niet van zichzelf al scherp genoeg zou zijn. Maar dat is de makke van het boekenweekessay, natuurlijk.

Het eerste wat je met een nieuw huisdier doet, is het benoemen. Hiermee wordt het tot eremens verheven. En nu maar hopen dat het zijn naam waarmaakt. Onze poes née Anna kreeg haar ware naam pas na jaren, toen ze een pootje op moest offeren aan de grote kankergod. We noemden haar Statiefje. Dat is altijd nog beter dan veel andere namen van schrijverspoezen. In hun verliefdheid stamelen ook de grootste auteurs onbeholpen bij het dopen van hun poes: Poekie (Cees Buddingh'), Pim (Jos Brink), Poelie (Frans Pointl) en Poef (Remco Campert). Alleen Lennaert Nijgh sprak zijn poes netjes met Meneer aan. Het is niet meer dan rechtvaardig dat Remco Campert in het dagboek van zijn Poef omgekeerd Bril blijkt te heten. Zelf moet ik me wel erg vergissen als mijn poezen mij niet gewoon Ober noemen.
p.33-4

Bewijs

Jaha! Het bewijs is geleverd! N=1! Ha-haa!



Dus! Meer! Nu! Haha!

Imaazje!

Klaas zal zeker ook de gedaante van een mens aannemen. Klaas is de connection, de man, de cowboy. Begrijp je? Klaas komt op een paard. Je kunt alles van hem verwachten.

Vandaag is Robert Jasper Grootveld overleden, de anti-rook magiër die met zijn strijd tegen de sigaretlobby en voor de marihuana, met zijn happenings en provokaatsies van Amsterdam een Magies Sentrum maakte. Een representant daarmee van de neodadaïstische fluxus in de provo-beweging. Maar vooral leuk.

Klaas komt!

Terug naar je maker!

Ook ik doe mee aan de blogwijde weerstand die is begonnen tegen het schrijfsel van een Urker creationist.

Dat doe ik niet omdat ik mensen hun geloof misgun, maar omdat het me grote zorgen baart dat zoveel mensen (41 procent!) in Nederland anno 2009 een wetenschappelijke theorie afdoen als onzin en daar een alternatief boven stellen met als enige argument dat het in een boek staat.

Ik kan me hier wel verder over opwinden, maar een inhoudelijke argumentatie is vrees ik niet aan deze mensen besteed (en dat wordt bevestigd in de reacties die ik op diverse plekken in blogland ben tegengekomen). Voor wat betreft de folder heeft mijn "kerk", het Humanistisch Verbond, dat overigens prima gedaan.

Crisiscarnaval

"We staan voor een nieuwe en grote beproeving," verklaarde Balkenende afgelopen dinsdag: "De tijden worden moeilijk en weerbarstig." Met z'n allen moeten we de schouders eronder zetten.

Waar heb ik dat eerder gehoord? Niet van de rustige de gevoelens temperende Kok (na de moord op Fortuyn zei hij niet meer dan "Laten we onze kalmte bewaren.") of de flamboyante alles wegrelativerende katholieken Lubbers en Van Agt (die niet voor niets hoopte dat de herinnering aan hem zou zijn "als een clair obscur, dat straks in de herinnering zal vervagen als het veelkleurig loofbos onder de melancholieke nevels van de herfst").
Nee, de woorden lijken in grote mate op een ándere roemruchte voorganger: "Wij moeten met elkaar beseffen dat wij [zo] niet kunnen voortgaan" en "Wij zullen ons blijvend moeten instellen op een levensgedrag met een zuiniger gebruik van grondstoffen en energie. Daardoor zal ons bestaan veranderen. Bepaalde uitzichten vallen daardoor weg. Maar ons bestaan hoeft er niet ongelukkiger op te worden."

Was gesproken, premier Den Uyl, bij de oliecrisis van 1973. Dit zijn bijna Balkenendiaanse bewoordingen. Balk past daarmee in orale traditie niet zozeer bij het CDA, maar meer in het bijzonder bij de gereformeerden. En de bekendste gereformeerde premier van na de oorlog is nog altijd PvdA-er ome Joop.

Den Uyl en Balkenende, twee gereformeerde jongens, vol van een gezamenlijk lijden. Samen de schouders eronder, in nagedachtenis van Christus aan het kruis. Want het leven is geen lolletje.

In deze tijden zou een katholieke relativering meer passen.
Alaaf enzo hè.